• 0

صنعت خودرو زنده نمي شود

دوشنبه 27 اسفند 1380 ساعت 15:52
صنعت خودروی کشور ازجمله صنایعی است که از مزیتهای بالقوه و بالفعل قابل توجهی برخوردار است که از این میان می توان به پایین بودن دستمزدها و نیز تاثیرگذاری بر روند توسعه اشتغال کشور بیشتر تاکید کرد
اما روی دیگر این صنعت راهبردی ، چالشهای عمده پیش روی آن است که بخصوص با روند روبه رشد اقتصاد جهانی ، بیش از پیش رخ می نمایند. یعنی بدون شک ، صنعت خودروی کشور بدون دستیابی به کیفیت برتر و قیمت مطلوب تر در صنعت رقابت جهانی جایی از اعراب نخواهد داشت پس ما نیز از این رهگذر فرصت را برای بررسی دوباره وضعیت صنعت خودروی کشور و چشم انداز پیش روی آن غنیمت شمرده و با مهندس محمود اولیایی ، مشاور و مدرس سیستمهای مدیریت به گفتگو نشسته ایم تاریخچه مختصری از پیدایش و رشد صنعت خودرو در دنیا و ایران ارائه کنید؛صنعت خودرو از قرن نوزدهم در نتیجه تکامل صنایعی چون دوچرخه سواری شکل و به تدریج توسعه یافت در اوایل ، خودروسازان تنها براساس سفارشات مشتریان و زیر یک سقف به تولید خودرو مبادرت ورزیدند؛ اما در اوایل قرن بیستم شکل عملیات تولید دگرگون گردید و شرکت خودرو برای اولین بار تولید انبوه خودرو را طرح ریزی نمود به تدریج عملیات ساخت بعضی از قطعات مانند لاستیک و شیشه به بیرون از کارخانه منتقل گردید و به این ترتیب ، قطعه سازان به وجود آمدند امروزه حدود سی درصد از قطعات در داخل خودروساز و بقیه توسط قطعه سازان تولید می کردند در ایران بیش از سی وپنج سال از شکل گیری این صنعت گذشته است قبل از وقوع انقلاب اسلامی صنعت خودروسازی ما مراحل اول مونتاژ را پشت سر گذاشته بود و ما قطعات سرمایه بر همچون بدنه را در داخل و قطعاتی چون سیلندر، سرسیلندر را وارد می کردیم پس از انقلاب صنعت خودروسازی برنامه مدون و قابل قبولی نداشت و حتی بعضی از دست اندرکاران رای بر تعطیلی این صنعت به دلیل تجملی بودن تولید آن می دادند. پس از جنگ تحمیلی مسوولان درصدد سازندگی صنعتی برآمدند و با در پیش گرفتن برنامه های تعدیل و سیاست های انبساطی واردات خودرو از نهصدونه دستگاه در سال 1368 به 75729 دستگاه در سال 1370 رسید. همچنین جمع واردات خودرو بین سالهای 1368 تا1373 تنهانوزده هزاروچهارصد دستگاه بود، به دلیل بحرانی شدن بدهیهای ایران و عدم امکان تامین مواد اولیه ، تولید خودرو در سال 1372 ،16 درصد کاهش یافت در سال 1369 ستاد سیاستگذاری خودرو، سازماندهی و به منظور حمایت از تولیدکنندگان داخلی قانون خودرو در زمستان 71 تصویب شد و کمیته ای مسوول تدوین استراتژی این صنعت در قالب برنامه دوم گردید. در این دوران مدیران متوجه شدند که به منظور افزایش کیفیت و ایجاد امکان رقابت نیاز به تکمیل حلقه مفقوده زنجیره تولید یعنی شرکتهای طراحی و مهندسی می باشد. با ایجاد این شرکتها ارتباط با قطعه سازان شروع و با نظارت کمی و کیفی بر آنها، قطعه سازی از سال 1373 جایگاه خود را پیدا نمود. در سال 1376 درصد قطعات خودرو داخلی که در ایران ساخته می شدند، از40 درصد به 98 درصد و پژو از7 درصد به شصت وپنج درصد رسید. لذا با افزایش سرعت تولید علاوه بر کاهش واردات از17 هزار وهشتصدوبیست ونه دستگاه در سال 69 ، به 10 هزار و388 دستگاه ، تولید داخل نیز از48 هزار و514 دستگاه در سال 69 به 175 هزار و صدوشانزده دستگاه در سال 76 رسید. پیش بینی ها نشان می دهد که در سال 1382 تولید به حدود800 هزار دستگاه خواهد رسید. بنابراین استراتژی حاکم بر صنعت ایران در حال حاضر عبارت است از توسعه تفکر قطعه سازی ، تحقق استقلال و خودکفایی ملی در تولید خودرو و ارتقای کمی و کیفی خودرو داخلی از مزیتهای صنعت خودروسازی در ایران می توان به پایین بودن دستمزدها اشاره کرد همچنین نقش این صنعت در توسعه اشتغال از دیگر عوامل ترغیب اقتصاد به گرایش به سه هزار دلار نیاز است حال آنکه در صنایع دیگر پیش از10 برابر رقم مزبور است صنعت خودروسازی توان فوق العاده ای برای ایجاد تحرک در صنایع دیگر دارد و از این نظر یک صنعت راهبردی محسوب می شود اما آنچه مسلم است با روند روبه رشد جهانی شدن اقتصاد، صنعت خودروسازی ایران با چالشهای عظیمی روبه روست که چنان چه قدرت خود را برای روبه رو شدن با آنها سریعا افزایش ندهد، دست به گریبان مشکلات عدیده ای خواهد شد. مهمترین این چالشها رویارویی با خودروهای با کیفیت بالا و قیمت مطلوبتر نزد مشتریان می باشد.براساس برآوردهای انجام شده در سال 1400 شمسی بین 2/1 تا3 میلیون دستگاه خودرو در ایران مورد نیاز است و برای سال 1390 این تعداد به 600 هزار پیش بینی می شود؛ لذا مطمئنا چنین بازاری از چشم سازندگان خودرو دنیا دور نخواهد ماند.چشم انداز کنونی صنعت خودروی کشور را چگونه ارزیابی می کنید؛اگرچه صنعت خودروسازی صنعت بزرگی است ؛ اما در دنیا به دلیل بلوغ صنعت رشد آهسته ای دارد، رشد این صنعت در سالهای بین 1985 تا2005 یک درصد خواهد بود. لذا سرعت رشد این صنعت آن گونه که تصور می شود، سریع نیست . از سوی دیگر توسعه صنعت خودرو در داخل کشور مستلزم عواملی است که پیچیدگی خاص خود را دارا می باشند و مهمترین آنها عبارتند از:1 - تولید انبوه )تولید حداقل 100000 دستگاه در سال (،2 - وجود تقاضای کافی در بازار داخلی ،3 - تولید با قیمت مناسب با قدرت خرید مصرف کننده ،4 - تولید توسط چند تولیدکننده عمده ،5 - توسعه تکنولوژی براساس شرایط روز دنیا،6 - حمایت همه جانبه برای جلوگیری از سقوط صنعت به دلیل تهدیدهای جهانی.برای دستیابی به نتایج مطلوب باید صبر و بردباری داشته باشیم ؛ زیرا فراهم نبودن بعضی عوامل بین 20 تا40 سال وقت نیاز دارد. لذا توسعه صنعت خودرو کاری بس دشوار است ایران از فرصتهای منحصر به فردی برخوردار است و قسمت اعظم عوامل فوق را در اختیار دارد بازار داخلی بزرگ ، چشم انداز رشد مناسب ، امکان جبران هزینه واردات از طریق نفت ، حمایت دولت از صنعت خودروسازی ، حضور در کنار بازارهای جدید همسایگان شمالی و شاید افغانستان چه موانعی پیش روی این صنعت وجود دارد که باید بر آن فائق آمد؛ عقب بودن ایران از تکنولوژی روز دنیا تداوم سیاست های حمایتی از صنعت خودرو برای چندین سال الزام برای اتحاد استراتژیک با دیگر خودروسازان برای حفظ بقاتصویر صنعت خودرو جهانی طی دهه آینده یک تصویر سخت نیست ، بلکه صحنه تسخیر حساب شده بازارهای روبه رشد است . ما باید هوشیار باشیم فرصت بسیار طلایی برای صنعت خودروسازی ایران است که جایگاه خود را به عنوان تنها خودروساز منطقه تحکیم بخشد لذا شاید بهتر باشد به جای بحث پیرامون واردات خودرو از ورود تکنولوژی جدید تولید حمایت نماییم تا با یک تحول اساسی این مهم را ممکن سازیم.چالش های مدیریتی موجود در صنعت خودرو که به عدم تمایل بخش خصوصی برای سرمایه گذاری در این صنعت منتهی شده است را چگونه تحلیل می کنید؛چنانچه بخواهیم صنعت خودرو و پویایی لازم را جهت حضور در بازارهای جهانی پیدا نماید باید نظام مدیریتی موثر و مناسبی را برای آن ترسیم نمائیم ، در حال حاضر مدیران صنعت خودروسازی کشور عموما مدیران دولتی هستند که تجربیات آنها نیز در این بخش مطلوب می باشد اما قوانین حاکم بر صنایع دولتی و عدم امکان وابستگی یک مدیر به برنامه های استراتژیک خود می تواند مانع بزرگی بر سر راه مدیریت موثر گردد هم اکنون اگرچه داعیه خصوصی سازی صنعت خودرو چند سالی است که شنیده می شود اما هنوز راه حل قطعی برای این خصوصی سازی پیدا نشده است نبود طبقه سرمایه دار ملی از جمله دلایل فقدان بخش خصوصی فعال در صنعت کشور ازجمله خودروسازی به حساب می آید همچنین در قانون اساسی نیز به واگذاری فعالیتهای اقتصادی و صنعتی به بخش دولتی و تعاونی توجه بسیار شده است اما نقش بخش خصوصی در این ارتباط کمرنگ می باشد.برای جهانی شدن صنعت خودرو ایران چه می توان کرد؛اولین و اساسی ترین ضرورت برای ورود به بازارهای جهانی دوری از رویا و تخیل و کوشش در واقع گرایی است در حال حاضر نه شرایط درون سازمانی صنعت خودرو کشور و نه شرایط حاکم بر فضای ملی آمادگی لازم برای جهانی شدن فوری این صنعت را نشان نمی دهد با توجه به فضای موجود انتظار نمی رود که حداقل در چندسال آینده تحولات عمیقی در ایجاد ارتباط اقتصادی ایران با اقتصاد جهانی به وجود آید با توجه به این وضعیت به نظر می رسد صنعت خودرو کشور باید اساس کار خود را بر رقابتی شدن و ارتقاء کارایی و کیفیت بنا نهد همچنین باید از وارد آمدن ضربات سخت و شکننده بر صنعت خودرو از طریق رقابت در بازار جهانی شده خودداری کرد تا به این صنعت فرصت داده شود با استواری و ثبات در جهات استراتژیک زیر حرکت و یا حرکتهای قبلی خود را تقویت نماید: سالم سازی ساختار صنعت )خصوصی سازی ، تقویت رقابت ، حصول به مقیاس اقتصادی( ایجاد و تقویت حلقه های مرتبط با صنعت )موسسات تحقیقاتی ، مالی و اعتباری ( تکیه بر اصلاح وضعیت قطعه و مجموعه سازان داخلی و ارتقاء سطح قطعه و مجموعه سازی تدوین و به کارگیری نگرش استراتژیک دقت و عنایت برای ارتقاء کیفی از طرق مختلف و ازجمله به کارگیری استانداردهای ویژه کاهش مستمر هزینه های تولیددر کنار موارد فوق باید کوشید در سالهای آینده از طریق صادرات قطعه یا حضور در بازارهای حاشیه ای تمرین مناسبی را برای حضور در بازار جهانی انجام دهیم.ضرورت واردات قطعات خودرو با توجه به مزیت رقابتی که ما در ساخت داخل آن داریم چگونه توجیه پیدا میکند؛به نظر می رسد با توجه به مباحث مطرح شده فوق در ارتباط با واردات قطعات خودرو نیز باید از یک الگوی اپتیمم استفاده نمائیم . اگرچه از سال 1373 با سرمایه گذاری معادل 100 میلیارد تومان سعی در افزایش توان قطعه سازان گردیده است اما هنوز بخش اعظم قطعه سازان توان لازم را برای رقابتی کمی و کیفی با رقبای خارجی خود پیدا ننموده اند که یکی از مهم ترین عوامل بازدارنده آن تیراژ اندک تولید و عدم امکان سرمایه گذاری مناسب از سوی بخش خصوصی در این بخش می باشد طبیعتا اگرچه تقویت اشتغال امر مهمی است اما امکان رقابت خودرو در بازار جهانی نیز بسیار پراهمیت بوده و چنانچه تا زمان آماده شدن صنعت خودرو برای حضور در این بازارها بخشی از قطعات داخلی قابلیت رقابت و کیفیت لازم را به دست نیاورند، واردات این بخش از قطعات ضروری به نظر می رسد.جهت تولید خودروهای منطبق با استانداردهای زیست محیطی چه اقدامات قانونی و عملی باید صورت بگیرد؛خودروهای سواری شخصی و وسایل نقلیه عمومی بیشترین آلاینده ها را وارد هوای شهر بزرگی همچون تهران می نمایند خودروهای شخصی در تهران روزانه بیش از5 هزار تن مواد آلاینده به هوای تهران وارد می نمایند در سالهای اخیر سازمان حفاظت محیط زیست به صورت نسبتا مطلوب تری شرکتهای خودروساز را از جهت رعایت استانداردهای زیست محیطی تحت فشار قرار داده است اساسی ترین محور در کنترل آلودگی اتومبیل های ساخت داخل تغییر در تکنولوژی موتور آن هاست تا علاوه بر مصرف سوخت کمتر آلودگی بسیار کمتری را از آنها شاهد باشیم بدیهی است که صنعت خودروسازی دنیا امروزه این موضوع را در سرفصل اصلی طراحی موتور قرار داده و شرکتهای بزرگ همچون تویوتا موتورهایی را طراحی نموده که به منظور کاهش میزان آلایندگی از دو موتور بنزینی و الکتریکی بهره می برد و به ازای طی هر28 کیلومتر1 لیتر بنزین مصرف می نماید.
به اشتراک گذاری
کد خبر : 668052934874288738
برچسب‌ها :
لینک کوتاه :

ارسال نظر

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
تصویر امنیتی: